در پروژه های صنعتی و ساختمانی، کوچکترین خطا در انتخاب تجهیزات پشتیبانی کابل، میتواند منجر به خسارات جبران ناپذیر یا رد شدن پروژه توسط دستگاه نظارت شود. دیتاشیت سینی کابل، شناسنامه فنی این محصول است که زبان مشترک میان تولیدکننده، طراح برق و پیمانکار اجرایی محسوب میشود.
دسترسی به اطلاعات دقیق مهندسی شامل ضخامت ورق، ظرفیت باربری ایمن، نوع گالوانیزه و تلورانسهای ابعادی، تنها راه تضمین ایمنی و طول عمر سیستم کابل کشی است.
در این مقاله تخصصی از تابان پارس، تمام پارامترهای فنی که در اسناد مهندسی سینی کابل باید بررسی کنید را به همراه جداول استاندارد ارائه میدهیم.
دیتاشیت سینی کابل دقیقاً چه اطلاعاتی به ما میدهد؟
بسیاری از پیمانکاران تصور میکنند دانستن عرض و ضخامت سینی کافی است؛ اما یک دیتاشیت استاندارد و قابل استناد، جزئیات بسیار دقیق تری را پوشش میدهد که در تاییدیه گرفتن از مهندسین ناظر حیاتی است:
-
مشخصات متریال: نوع آلیاژ فولاد (مثلاً ST37)، گرید استیل (304 یا 316) و خلوص روی در گالوانیزه.
-
مشخصات هندسی: علاوه بر عرض و ارتفاع، شعاع خم اتصالات و نوع پانچها.
-
دادههای عملکردی: میزان تحمل بار در فواصل مختلف ساپورت (نقطه شکست).
-
استانداردهای مرجع: تطابق با استانداردهایی نظیر IEC 61537 یا NEMA VE-1.
وجود این سند باعث میشود تا محاسبات “وزن مرده و وزن کابلها با واقعیت اجرایی تطابق کامل داشته باشد و از دفرمه شدن سینیها در درازمدت جلوگیری شود.
جدول مشخصات فنی سینی کابل (ابعاد و ظرفیتها)
مهمترین بخش برای مهندسین برق و تاسیسات، جدول زیر است. این اعداد بر اساس استانداردهای رایج تولید در کارخانجات معتبر (مانند تابان پارس) و الزامات نشریه ۱۱۰ تدوین شدهاند. توجه داشته باشید که ظرفیت باربری میتواند بسته به فاصله ساپورتها تغییر کند.
| عرض سینی (mm) | ضخامت ورق (mm) | ارتفاع لبه (mm) | وزن تقریبی (Kg/m) | ظرفیت باربری (Kg/m)* | کاربرد پیشنهادی |
| 100 | 0.8 – 1.0 | 40 – 50 | ~ 1.5 | سبک | کابلهای شبکه و فرمان |
| 200 | 1.0 – 1.25 | 40 – 60 | ~ 2.8 | متوسط | روشنایی و کابلهای سبک |
| 300 | 1.25 – 1.5 | 50 – 70 | ~ 4.2 | متوسط – سنگین | کابلهای قدرت فشار ضعیف |
| 400 | 1.5 – 2.0 | 50 – 100 | ~ 6.5 | سنگین | رایزرهای اصلی و صنعتی |
| 600 | 2.0 – 2.5 | 75 – 100 | ~ 10.5 | فوق سنگین | نیروگاهی و حجم بالای کابل |
*نکته فنی: ظرفیت باربری ذکر شده برای فاصله ساپورت ۱.۵ متر محاسبه شده است. با افزایش فاصله ساپورت، این عدد کاهش مییابد.
تحلیل انواع سینی کابل در اسناد فنی
در دیتاشیتها، ساختار بدنه سینی کابل تعیین کننده کاربری آن است. هنگام بررسی اسناد فنی به این تفاوتها دقت کنید:
۱. سینی کابل مشبک
در دیتاشیت این نوع سینی، الگوی سوراخ کاری اهمیت بالایی دارد. سوراخها باید به گونهای باشند که علاوه بر تهویه هوا و خنک نگه داشتن کابلها، باعث تضعیف مقاومت مکانیکی ورق نشوند. این مدل برای محیطهایی که کابلها نیاز به تبادل حرارتی دارند (مانند اتاق سرور یا موتورخانهها) ایدهآل است.
۲. سینی کابل غیرمشبک
در اسناد فنی این مدل، پارامتر تداخل الکترومغناطیسی و محافظت در برابر نفوذ گرد و غبار برجسته است. اگر دیتاشیت شما مربوط به صنایع حساس ابزار دقیق یا محیطهای بسیار آلوده است، این گزینه طبق استاندارد اولویت دارد.
۳. نوع نردبانی
در دیتاشیتهای نردبان کابل، تمرکز روی فاصله پلهها است. این فاصله معمولاً ۲۵ یا ۳۰ سانتیمتر است. این ساختار برای عبور کابلهای قطور با وزن بالا طراحی شده و بیشترین جریان هوا را عبور میدهد.
استانداردها؛ خط قرمز دیتاشیت معتبر
یک برگه مشخصات فنی بدون ذکر استاندارد، تنها یک کاغذ تبلیغاتی است. در پروژههای تابان پارس و سایر پروژههای استاندارد کشور، باید به دنبال کدهای زیر در دیتاشیت باشید:
-
استاندارد گالوانیزه (ASTM A123 / EN ISO 1461): این عدد نشان دهنده ضخامت پوشش روی است. برای سینیهای گالوانیزه گرم، ضخامت میانگین باید بین ۴۵ تا ۶۵ میکرون باشد تا در برابر زنگ زدگی مقاومت کند.
-
استاندارد IEC 61537: این مهمترین استاندارد بینالمللی برای سیستمهای مدیریت کابل است که آزمونهای بارگذاری و تداوم الکتریکی را تعیین میکند.
-
استاندارد NEMA VE-1: استانداردی آمریکایی که بیشتر روی کلاسهای بارگذاری (مثل کلاس 8A, 12B و…) تمرکز دارد و در پروژههای نفتی بسیار رایج است.
چکلیست نهایی انتخاب بر اساس دیتاشیت
قبل از نهایی کردن سفارش خرید یا تایید متریال، این ۴ مورد را در دیتاشیت چک کنید:
-
تطابق محیطی: آیا نوع پوشش (گالوانیزه سرد یا گرم) با رطوبت محیط پروژه همخوانی دارد؟
-
حاشیه ایمنی: آیا ضخامت ورق انتخاب شده، توانایی تحمل ۲۰٪ بار اضافه احتمالی در آینده را دارد؟
-
فضای مفید : طبق استاندارد، نباید بیش از ۴۰ تا ۵۰ درصد فضای سینی با کابل پر شود. آیا سایز انتخابی در دیتاشیت این فضا را تامین میکند؟
-
تجهیزات جانبی: آیا ضخامت اتصالات (زانوها، سه راهیها) با ضخامت شاخههای مستقیم در دیتاشیت یکسان ذکر شده است؟
سوالات متداول فنی
آیا ضخامت رنگ پودری در ضخامت نهایی ورق محاسبه میشود؟
خیر. در دیتاشیتهای استاندارد، ضخامت ذکر شده باید ضخامت ورق پایه فولادی باشد. ضخامت رنگ یا گالوانیزه باید جداگانه (به میکرون) قید شود.
برای مناطق شرجی جنوب ایران به چه دیتاشیتی نیاز داریم؟
باید دیتاشیتی را انتخاب کنید که صراحتاً گالوانیزه گرم عمقی با استاندارد ASTM A123 را قید کرده باشد. ورق گالوانیزه فابریک (سرد) برای این مناطق مناسب نیست.
تفاوت SWL و وزن شکست در دیتاشیت چیست؟
وزن شکست، مقداری است که سینی کابل در آن دفرمه یا شکسته میشود. اما SWL بار مجاز کاری است که معمولاً با ضریب اطمینان ۱.۵ نسبت به نقطه شکست محاسبه میشود و معیار اصلی انتخاب است.
طول استاندارد شاخهها در دیتاشیت معمولاً چقدر است؟
در اکثر دیتاشیتهای استاندارد و تولیدات کارخانهای، طول هر شاخه سینی کابل ۲ یا ۳ متر ذکر میشود. با این حال، در پروژههای خاص صنعتی برای کاهش تعداد اتصالات و افزایش سرعت نصب، امکان تولید شاخههای ۳ متری نیز وجود دارد که باید دقیقاً در برگه مشخصات فنی قید شود تا در حملونقل مشکلی ایجاد نکند.
منظور از تلورانس ابعادی در مشخصات فنی سینی کابل چیست؟
در هیچ پروسه تولیدی ابعاد صددرصد مطلق نیست. تلورانس به میزان خطای مجاز در ابعاد (عرض، ارتفاع یا ضخامت) گفته میشود که طبق استاندارد قابل پذیرش است. در یک دیتاشیت معتبر، همیشه عددی به عنوان تلورانس (مثلاً ۰.۲± میلیمتر برای ضخامت) ذکر میشود که نشاندهنده دقت دستگاههای تولیدکننده است.
آیا دیتاشیت باید تست پیوستگی الکتریکی را تایید کند؟
بله، بسیار مهم است. طبق استاندارد IEC، سینی کابل به عنوان بخشی از سیستم زمین عمل میکند. دیتاشیت فنی باید تایید کند که مقاومت الکتریکی در محل اتصالات کمتر از حد مجاز (معمولاً ۵ یا ۵۰ میلیاهم) است تا در صورت بروز اتصالی، جریان برق به درستی تخلیه شده و ایمنی افراد به خطر نیفتد.
